Cryptobeurs

Wat het is

Een cryptobeurs is een bedrijf waar klanten cryptomunten kopen, verkopen en bewaren. De beurs brengt kopers en verkopers bij elkaar, houdt de saldi in een eigen administratie bij en wisselt munten om naar euro's of dollars. Voor de meeste mensen is dit het enige punt waar cryptogeld en gewoon bankgeld elkaar raken.

Bij vrijwel alle grote beurzen beheert het bedrijf de privésleutels van zijn klanten. De klant ziet een saldo op een scherm, maar de munten staan op adressen van de beurs. Wie geld naar een beurs stuurt, vertrouwt dat bedrijf zoals hij een bank vertrouwt.

Hoe het werkt

Een klant opent een rekening, laat zijn identiteit vaststellen en stort euro's of munten. De handel daarna speelt zich af in de administratie van de beurs, niet op de blockchain: pas bij een opname naar een extern adres verschijnt er weer een transactie in het openbare register. Een groot deel van de handel blijft daardoor buiten het zicht van blockchainanalyse.

De beurs bundelt het geld van klanten op een beperkt aantal adressen, waarvan een deel offline wordt bewaard. Elke klant krijgt een eigen stortingsadres dat aan zijn rekening is gekoppeld. Die koppeling maakt een beurs waardevol voor opsporing: een adres uit een onderzoek kan er aan een geïdentificeerde klant worden verbonden.

Waarom het in het nieuws komt

Beurzen zijn tegelijk doelwit en knooppunt. Ze bewaren grote hoeveelheden munten op weinig adressen, wat ze aantrekkelijk maakt voor aanvallers; verschillende van de grootste diefstallen in de sector waren inbraken bij een beurs.

Tegelijk lopen bijna alle geldstromen er vroeg of laat langs. Wie gestolen munten wil omzetten in bruikbaar geld, komt meestal uit bij een dienst die klanten identificeert. Opsporingsdiensten richten hun verzoeken daarom op beurzen: om gegevens over een rekeninghouder, om een tegoed te laten bevriezen of om een uitbetaling tegen te houden. Ook toezichthouders kijken naar beurzen, omdat daar de plicht ligt ongebruikelijke transacties te melden.

Is het verboden?

Nee, maar het is gereguleerd werk. In de Europese Unie geldt onder de verordening MiCA een vergunningplicht voor aanbieders van cryptodiensten; daarvoor moesten Nederlandse aanbieders zich al bij De Nederlandsche Bank registreren. Beurzen vallen onder de regels tegen witwassen en moeten hun klanten identificeren. Een beurs die dat bewust nalaat, of die weet dat hij opbrengsten van misdrijven doorsluist, kan zelf worden vervolgd. Hoe streng het toezicht is, verschilt sterk per land.