Britse sancties raken Cryptomus, Heleket en TokenSpot

Het Verenigd Koninkrijk legde gisteren de Canadese rechtspersoon Xeltox Enterprises en de Kirgizische onderneming TokenSpot vijf soorten sancties op wegens vermoedelijke steun aan Rusland.

Xeltox staat sinds 8 oktober 2026 op de Britse sanctielijst onder nummer RUS3755. De naamvarianten Cryptomus, Heleket en Certa Payments vallen onder die vermelding. TokenSpot uit de Kirgizische hoofdstad Bisjkek kreeg een eigen aanwijzing onder nummer RUS3758.

De Britse regering zegt redelijke gronden te hebben om te vermoeden dat beide bedrijven voordeel halen uit of steun verlenen aan de Russische regering door zaken te doen in de Russische financiële sector. Bij Xeltox wijst zij op het eigendom van Cryptomus en activiteiten die via Heleket zouden zijn voortgezet. Het gaat om een bestuurlijke sanctiegrond, niet om een strafrechtelijk vonnis.

De twee aanwijzingen maken deel uit van een pakket met 38 nieuwe vermeldingen. Londen richt zich daarmee naar eigen zeggen op Russische olie-inkomsten, militaire toeleveringsketens en financiële kanalen waarmee sancties zouden worden omzeild.

Betalingen en websites geblokkeerd

Voor Xeltox en TokenSpot gelden een bevriezing van tegoeden, beperkingen op trustdiensten en een verbod op bestuurdersfuncties. Voor Britse krediet- en financiële instellingen zijn correspondentbankrelaties met de bedrijven en betalingen aan, van of via hen verboden. Dat verbod geldt ook voor financiële instellingen die door de aangewezen bedrijven worden gehouden of gecontroleerd.

Sociale media, internetproviders en appwinkels moeten redelijke stappen nemen om te voorkomen dat Britse gebruikers toegang krijgen tot hun content, websites en apps. In het Verenigd Koninkrijk geldt het regime voor iedereen. Britse partijen vallen er wereldwijd onder.

De bevriezing verplicht bezitters van fondsen of economische middelen van de aangewezen partijen die middelen vast te zetten en hun bevinding bij sanctiewaakhond OFSI te melden. De sanctiekennisgeving toont niet aan dat er sinds gisteren daadwerkelijk cryptogeld of andere bezittingen zijn gevonden en bevroren.

De Britse regering zegt op pakketniveau dat drie cryptobeurzen en twee betaalplatforms zijn aangewezen. Twee daarvan zouden transacties met het door het Kremlin gesteunde A7-netwerk hebben verwerkt of mogelijk gemaakt. De identiteit van dat tweetal blijft onvermeld.

Analisten volgen miljardenstromen

Commercieel blockchain-analysebedrijf TRM Labs noemt Cryptomus en Heleket crypto-betaaldiensten met wisselfuncties en ziet met hoge zekerheid een operationele band. Het bedrijf wijst onder meer op gedeelde infrastructuur, branding en personeel. Volgens TRM ontving Cryptomus cumulatief $1,9 miljard op de blockchain en verstuurde het $1,6 miljard; daarbinnen zou meer dan $204 miljoen van de Russische cryptobeurs Garantex zijn gekomen en $101 miljoen ernaartoe zijn gegaan. Heleket zou per oktober 2026 $2,9 miljard hebben verwerkt.

TRM schrijft TokenSpot tussen december 2023 en 27 september 2026 op de TRON-blockchain $3,5 miljard aan inkomende en $3,1 miljard aan uitgaande stromen toe. Daarbinnen zou $679,5 miljoen naar A7 zijn gestuurd en $48,5 miljoen van A7 zijn ontvangen. Na eerdere Britse sancties tegen Garantex en opvolger Grinex zou TokenSpot $269,2 miljoen naar die beurzen hebben verstuurd en $285,7 miljoen van hen hebben ontvangen. Het zijn bruto geldstromen in beide richtingen; hun omvang staat los van schade of aantoonbaar bevroren tegoeden.

Blockchain-analysebedrijf Chainalysis zegt dat Cryptomus en Heleket samen geld ontvingen van meer dan 15.000 tegenpartijen die het bedrijf als illegaal aanmerkt. Een latere sanctie kan historische transacties daarbij achteraf in die categorie laten belanden. De sanctielijst bevriest de namen meteen; de blockchainanalyse blijft een kwestie van toeschrijven.