Polen voor $230 miljoen t schip in bij koop Venezolaanse Olie met USDT

De Zwitserse handelstak van het Poolse energieconcern Orlen betaalde volgens nieuwssite Caliber eind 2023 $230 miljoen vooruit voor Venezolaanse olie. Het geld ging naar de in Dubai gevestigde handelaar Hannon International voor circa 6 miljoen vaten zware Merey 16-olie, maar de beloofde lading bleef onder het oorspronkelijke contract uit.

Zakenkrant Financial Times reconstrueerde vervolgens hoe een deel van het voorschot via bedrijven in Dubai werd omgezet in USDT. Het Poolse Openbaar Ministerie klaagde op 7 augustus 2026 drie voormalige managers van Orlen en Orlen Trading Switzerland aan om drie oliecontracten.

Volgens de Financial Times sloten Orlen Trading Switzerland en Hannon op 29 november 2023 een contract ter waarde van $345 miljoen. Binnen vijf dagen volgde het voorschot. Het contract zweeg volgens de krant over cryptovaluta, het Venezolaanse staatsoliebedrijf PDVSA en tussenpersonen. Onderpand en een bankgarantie bleven buiten de overeenkomst.

Dollars werden digitale dollars

Hannon beschikte volgens dezelfde reconstructie daarnaast over $15 miljoen eigen geld. Via een financiële dienstverlener in Dubai kocht het bedrijf 80 miljoen USDT, een digitale munt die de waarde van de dollar volgt. De commissie bedroeg circa $400.000.

Daarna stuurde Hannon volgens de Financial Times $135 miljoen naar het Dubai-bedrijf Horizon Global. Daarvoor ontving het 85 miljoen USDT. Over de ontbrekende $50 miljoen loopt volgens de krant een procedure in Dubai; Horizon betwist de vordering. Nog eens $30 miljoen ging naar het Dubai-bedrijf Gold Mar International Trading voor omzetting in USDT en doorbetaling via de Venezolaanse tussenpartij Lexcor. Dat bedrag bleef volgens de reconstructie weg bij PDVSA.

Volgens de Financial Times zouden twee opvallende overdrachten buiten de blockchain om zijn geregeld. Een medewerker van Hannon zou op 5 januari 2024 in een hotel in Caracas een USB-stick met sleutels tot 60 miljoen USDT hebben overhandigd aan een medewerker van het bedrijf Synergy. Op 8 maart zou een tweede stick met sleutels tot 11 miljoen USDT van eigenaar zijn gewisseld. Openbare walletadressen en transactiegegevens ontbreken, waardoor de bedragen en eindontvangers zelfstandig oncontroleerbaar zijn.

De gemelde bedragen beschrijven overlappende stappen in dezelfde geldstroom. Een optelsom zou dezelfde dollars meer dan eens meetellen.

Olie bleef grotendeels weg

Orlen beëindigde het oorspronkelijke contract volgens nieuwssite Caliber op 28 maart 2024. De onderneming ontving via een afzonderlijke vervolgtransactie circa 500.000 vaten stookolie. Dat was iets anders dan de beloofde lading Merey 16. Caliber schrijft daarnaast circa $72 miljoen aan vervoerskosten aan de Hannon-transacties toe.

Een bron bij PDVSA zei in 2024 tegen persbureau Reuters dat het staatsoliebedrijf geen betaling had ontvangen en daarom geen ladingen aan Orlen of zijn tussenpersonen had toegewezen. Orlen houdt Hannon volgens de Financial Times als contractuele verkoper verantwoordelijk voor de levering. Hannon stelt juist dat het als tussenlaag optrad om met USDT olie te kopen voor Orlen. Beide partijen zijn verwikkeld in arbitrage.

Volgens de Financial Times speelde de betaalroute tegen de achtergrond van Amerikaanse sancties, die gewone dollarbetalingen aan PDVSA bemoeilijkten. Die sancties waren in oktober 2023 voor zes maanden versoepeld. Voor deze specifieke transactie is geen sanctieovertreding door Orlen, zijn handelstak of Hannon vastgesteld.

Volgens de aanklacht verzaakten de drie oud-managers tussen 21 augustus en 21 december 2023 hun toezicht- en zorgplichten bij drie nadelige inkoopcontracten. De genoemde $378 miljoen schade betreft alle drie de contracten samen.

Caliber noemt daarnaast een bredere overheidsschatting van minstens $424 miljoen. Daarin zitten ook vervoer, juridische uitgaven en andere kosten. Op de ten laste gelegde feiten staat volgens het OM maximaal 25 jaar gevangenisstraf. De drie oud-managers ontkennen volgens Reuters schuld. Een voormalig directeur is ook aangeklaagd voor het aan beslag onttrekken van vermogen. Het onderzoek naar de voormalige bestuursvoorzitter werd afgesplitst; Polen heeft de Verenigde Arabische Emiraten om zijn uitlevering gevraagd.