Blockchainverkenner

Wat het is

Een blockchainverkenner is een website waarmee iedereen kan opzoeken wat er op een blockchain is gebeurd. Wie een adres of een transactienummer invoert, ziet welke bedragen zijn verstuurd, wanneer, en naar welk volgend adres. Er is geen account voor nodig en geen toestemming: het register is openbaar.

Dat is het verschil met een bankrekening. Een buitenstaander kan het saldo en de volledige geschiedenis van een cryptoadres inzien. Wat hij niet ziet, is van wie dat adres is.

Hoe het werkt

Een verkenner is niets meer dan een leesbare voorkant op gegevens die iedereen zelf kan ophalen. Achter de schermen draait een computer die de hele keten bijhoudt; de website zet die gegevens om in tabellen en zoekvelden.

Elke transactie heeft een uniek kenmerk, de transactiehash. Daarmee is een betaling eenduidig aan te wijzen, ook als het bedrag en de betrokken adressen vaker voorkomen. Een adres is een reeks letters en cijfers waaraan niet te zien is wie erachter zit; pas via een dienst die klanten identificeert, een onderzoek of een openbare mededeling ontstaat die koppeling.

Elke blockchain heeft eigen verkenners. Een bitcoinadres is niet op te zoeken in een verkenner voor ethereum, en omgekeerd. Verkenners tonen vaak ook een waarde in euro's of dollars; dat is een omrekening op het moment van raadplegen en geen vaststaand feit.

Waarom het in het nieuws komt

Een verkenner maakt berichtgeving over cryptomisdrijven controleerbaar. Wordt in een zaak een adres genoemd, dan kan een lezer zelf zien hoeveel er stond, wanneer het is weggehaald en waar het daarna heen ging. Dat is een van de weinige plekken in de misdaadverslaggeving waar het bewijs voor iedereen open ligt.

Daar hoort een waarschuwing bij. Dat een adres in een zaak wordt genoemd, betekent niet dat vaststaat wie het beheert. Bedragen kunnen zijn opgesplitst over veel adressen, en één transactie kan ontvangers hebben die niets met de zaak te maken hebben. Een verkenner laat zien wat er is gebeurd, niet wie het deed of waarom.