Rug pull
Bij een rug pull lokken makers geld naar een cryptoproject en gebruiken zij hun verborgen of onderschatte controle om waarde weg te halen en andere deelnemers met vrijwel waardeloze bezittingen achter te laten.
Wat het is
Een rug pull is een vorm van cryptofraude waarbij de makers eerst vertrouwen, kopers en geld aantrekken en daarna zelf de waarde uit het project halen. De naam verwijst naar het wegtrekken van een kleed onder iemands voeten. Slachtoffers blijven achter met tokens die niet of nauwelijks te verkopen zijn.
Niet ieder mislukt project of iedere koersval is een rug pull. Het begrip veronderstelt misleiding of misbruik van bijzondere controle door de makers. Een team kan ook te goeder trouw falen, terwijl speculanten geld verliezen door gewoon marktrisico.
Hoe het werkt
De klassieke variant speelt zich af rond een liquiditeitspool op een decentrale beurs. Makers brengen een nieuwe token en een waardevollere munt samen in zo’n pool. Kopers leveren vervolgens meer van die waardevolle munt aan. Als de makers de bijbehorende beheersrechten behouden, kunnen zij de liquiditeit weghalen. Kopers houden dan de nieuwe token, maar hebben geen reële markt meer om die te verkopen.
Andere varianten gebruiken dezelfde informatievoorsprong op een andere manier. Insiders kunnen een grote, verborgen voorraad tokens verkopen zodra de vraag stijgt. Contractcode kan gewone houders beletten te verkopen, terwijl adressen van de makers dat wel mogen. Ook kan een beheerder onbeperkt nieuwe tokens aanmaken. Een plotselinge onttrekking heet vaak een hard rug pull; bij een soft rug pull verkopen insiders geleidelijk hun positie of laten zij het project langzaam leeglopen.
Waarom het in het nieuws komt
Nieuwe tokens zijn goedkoop te maken en kunnen zonder centrale toelatingscontrole op een decentrale beurs verschijnen. Reclame, anonieme teams en haast rond een lancering laten weinig tijd voor onderzoek. Blockchainanalyse kan achteraf tonen welke adressen liquiditeit wegnamen of grote voorraden verkochten, maar een pseudoniem adres vermeldt niet automatisch wie de sleutel beheerste.
Waarschuwingssignalen zijn oncontroleerbare claims over het team en partners, gegarandeerde opbrengsten, sterke tijdsdruk en onduidelijke verdeling van tokens. Ook geconcentreerd bezit, ongecontroleerde beheersfuncties en liquiditeit die één partij direct kan opnemen vergroten het risico. Een audit of een tijdelijke liquiditeitsvergrendeling is geen bewijs van betrouwbaarheid: die maatregelen dekken niet iedere contractfunctie, verborgen voorraad of misleidende belofte.
Een rug pull is specifieker dan een exit scam. Exit scam is de brede term voor een onderneming die geld of goederen van klanten ontvangt en vervolgens verdwijnt of verplichtingen niet nakomt. Een rug pull is de cryptovariant waarbij controle over een token, contract of handelsliquiditeit centraal staat. Dezelfde zaak kan onder beide begrippen vallen.
Is het verboden?
“Rug pull” is meestal geen afzonderlijke wettelijke delictnaam. Valse voorstellingen en het opzettelijk wegnemen van ingelegd geld kunnen, afhankelijk van land en feiten, vallen onder fraude, diefstal, marktmanipulatie, witwassen of effectenrecht. De kwalificatie hangt onder meer af van wat is beloofd, welke controle is verzwegen en hoe het geld is gebruikt. Dit is geen juridisch advies.