Memecoin

Wat het is

Een memecoin is een cryptomunt die niets belooft. Geen platform, geen dienst, geen omzet. Hij verwijst naar een grap, een dier, een beroemdheid of een gebeurtenis, en dat is het hele idee.

Dat maakt hem niet vanzelf oplichting. Een deel van de kopers weet precies wat het is en behandelt het als een gok of als een lidmaatschap van een online gezelschap. De koers hangt volledig aan aandacht.

Hoe het werkt

Een munt uitgeven kost tegenwoordig een paar minuten en een paar euro. De maker bepaalt hoeveel er zijn en wie ze bij de start krijgt.

Daar zit meteen de kern. Wie de munt maakt, houdt vaak een groot deel zelf, of verdeelt dat over adressen die er los van elkaar uitzien. Zolang er nauwelijks handel is, kan een kleine aankoop de koers hard omhoog duwen. Komt er dan aandacht bij, dan stappen anderen in tegen een prijs die door die dunne handel is opgeblazen - en kan de maker verkopen aan wie later kwam.

Blockchainanalyse maakt dat achteraf zichtbaar. Wie wanneer welke munten kreeg en wanneer hij verkocht, staat vast op de keten en is niet te wissen.

Waarom het in het nieuws komt

Twee patronen keren steeds terug.

Het eerste is de maker die verdwijnt of stilletjes uitstapt op het hoogtepunt. Voor de kopers voelt dat als diefstal; juridisch is het dat lang niet altijd, want er is nooit iets beloofd.

Het tweede is de munt die aan een naam wordt gehangen. Rond een film, een spelrelease of een politicus verschijnen munten die de indruk wekken officieel te zijn. Soms is er een verband, vaak niet, en af en toe blijkt iemand met voorkennis van de aankondiging vooraf te hebben ingekocht. Dán wordt het een zaak, want dan gaat het niet meer over de munt maar over misleiding.

Is het verboden?

Nee. Een munt uitgeven zonder onderliggende waarde is op zichzelf toegestaan.

De Amerikaanse toezichthouder SEC liet in februari 2025 weten dat memecoins zoals hij ze beschrijft naar zijn oordeel geen effecten zijn: ze lijken eerder op verzamelobjecten, en wie ze uitgeeft hoeft zich niet te registreren. Die verklaring heeft geen kracht van wet en geldt niet als er wél een belofte van rendement bij komt kijken.

In Europa vallen cryptoactiva onder de MiCA-verordening, met eisen aan aanbieders en aan informatie. En los daarvan blijft oplichting oplichting: wie kopers met een verzonnen voorstelling van zaken beweegt te betalen, is strafbaar, ongeacht hoe de munt heet.